Đời Tổng Thống K. Thứ Tư
Giới thiệu
"Đời Tổng Thống K. Thứ Tư" (nguyên tác The Fourth K) là tiểu thuyết chính trị giật gân của Mario Puzo, tác giả Bố già và Sicily miền đất dữ. Bản tiếng Việt do Trịnh Xuân Hoành và Vũ Hồng Nga dịch theo ấn bản Bantam Books năm 1992. Trong lời người dịch, họ lưu ý rằng cuốn sách dù dựa vào một vài sự kiện và mang dáng dấp vài nhân vật có thật, vẫn hoàn toàn là hư cấu, viết về tấn bi kịch trong đời riêng của một tổng thống Mỹ.
Chương đầu đưa người đọc vào dinh cơ của Oliver Oliphant, người giàu nhất nước Mỹ, đã tròn trăm tuổi mà đầu óc vẫn minh mẫn, được giới quyền lực gọi là "Oracle" vì tài đoán trước các cuộc khủng hoảng. Lão đang đợi con trai đỡ đầu là Christian Klee, chưởng lý Hoa Kỳ. Từ căn phòng ấy, câu chuyện mở rộng ra Nhà Trắng, các tập đoàn dầu mỏ như của Bert Audick, Quốc hội, báo chí và những nhóm khủng bố hoạt động xuyên biên giới, trong một chuỗi biến cố bắt đầu từ dịp lễ Phục Sinh.
Puzo viết với cái nhìn hoài nghi quen thuộc về quyền lực: người tốt lẫn kẻ xấu đều mặc complê, và mỗi quyết định ở tầng cao nhất đều có cái giá của nó.
Lời tựa
Puzo đem vào chính trường Hoa Kỳ thứ logic ông từng dùng để viết về các gia đình Mafia: quyền lực được trao qua quan hệ đỡ đầu, lòng trung thành được quý hơn luật lệ, và những người thông minh nhất thường là những người ít vướng bận lương tâm nhất. Bối cảnh đổi từ những khu phố nhập cư sang các phòng họp ở Washington, nhưng cấu trúc ấy vẫn nguyên vẹn.
Chân dung Oliver Oliphant là chìa khoá để hiểu tinh thần đó. Puzo tả trí óc của lão già trăm tuổi bằng một câu nửa khen nửa kết án: "Đấy là một tâm trí sáng trong, còn tinh nhạy tới mức khi phá bỏ rất nhiều phép tắc đạo lý, nó tẩy sạch trơn lương tâm lão." Trí tuệ trong "Đời Tổng Thống K. Thứ Tư" không phải là phẩm chất đạo đức; nó là một công cụ, và cuốn sách lần lượt cho thấy công cụ ấy vận hành ra sao trong tay những người nắm vận mệnh một quốc gia.
Đây là một tiểu thuyết dày, nhiều tuyến nhân vật. Bạn đọc nên kiên nhẫn với những chương đầu giới thiệu từng gương mặt quyền lực, bởi khi khủng hoảng ập đến, mỗi người sẽ phản ứng đúng như con người mà Puzo đã cẩn thận dựng lên từ trước.
Cuốn sách để lại một cảm giác khó chịu cần thiết. Nó không cho người đọc niềm an ủi rằng hệ thống sẽ tự sửa sai, mà buộc ta nhìn thẳng vào câu hỏi: khi người nắm quyền lực tối thượng lại mang nỗi đau riêng, công lý và báo thù cách nhau bao xa. Chẳng thời nào thiếu những người phải trả lời câu hỏi ấy.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026