Hun Sen – Nhân Vật Xuất Chúng Của Campuchia
Giới thiệu
"Hun Sen – Nhân Vật Xuất Chúng Của Campuchia" là cuốn tiểu sử chính trị của Harish C. Mehta và Julie B. Mehta (nguyên tác Hun Sen: Strongman of Cambodia), Đặng Phi Bằng chuyển ngữ và đề tặng các cựu chiến binh từng ở chiến trường Campuchia. Phần lời cám ơn cho thấy nguồn tư liệu chính của sách: các cuộc phỏng vấn trực tiếp với Hun Sen, gia đình ông, Quốc vương Norodom Sihanouk, các hoàng thân và nhiều chính khách Campuchia.
Sách theo dõi con đường của Hun Sen qua nhiều giai đoạn: thời du kích, các chiến dịch chống Khmer Đỏ có sự phối hợp với quân đội Việt Nam mà tác giả thuật lại qua lời nhân vật, những năm chính phủ của ông tìm cách phá vòng cấm vận bằng các hợp đồng dầu khí và gỗ, rồi thời kỳ chuyển từ nhà nước độc đảng sang đa đảng dưới sự giám sát của UNTAC. Các tác giả cũng ghi lại những sự việc gây tranh cãi, như vụ ông Ung Phan bị bắn sau khi tuyên bố lập một tổ chức nhân quyền.
Văn phong là văn báo chí, giàu chi tiết, dựa nhiều vào lời kể của người trong cuộc. Nhan đề bản Việt nghiêng về ngợi ca; đây là góc nhìn của các tác giả, và các sự kiện chính trị Campuchia vẫn còn nhiều cách đánh giá khác nhau.
Lời tựa
Viết tiểu sử về một người đang nắm quyền là việc khó giữ khoảng cách. Cuốn sách này có được sự tiếp cận hiếm thấy với nhân vật, và cũng phải trả giá cho sự gần gũi ấy: người đọc luôn cần tự hỏi ai đang kể.
Điểm mạnh của các tác giả là bám theo sự đổi vai của nhân vật qua từng giai đoạn. Khi thuật lại một chiến dịch quan trọng, họ lưu ý: "Hun Sen không thực sự tham gia vào cuộc chiến đấu ấy như ông đã từng giao chiến vào những ngày đầu là quân du kích. Bấy giờ ông đóng một vai trò quan trọng hơn." Từ người cầm súng thành người hoạch định, rồi thành chính khách thương thuyết, "Hun Sen – Nhân Vật Xuất Chúng Của Campuchia" dựng chân dung theo những bước chuyển ấy.
Với người đọc Việt Nam, các chương về giai đoạn quân đội Việt Nam có mặt ở Campuchia sẽ gợi nhiều ký ức. Nên đọc chúng như lời thuật từ phía nhân vật và các tác giả, rồi đặt cạnh hồi ức của những người từng ở đó.
Sách là một nguồn tư liệu về Campuchia cuối thế kỷ XX qua lăng kính một con người. Những nhận định về Hun Sen và các đối thủ của ông thuộc về các tác giả; người đọc có thể dùng nó làm điểm khởi đầu chứ không phải kết luận.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026