Kinh Thủy Sám
Giới thiệu
Kinh Thủy Sám là nghi văn sám hối lưu hành dưới tên Ngộ Đạt Thiền Sư, gắn với truyền thống Từ Bi Thủy Sám Pháp trong Phật giáo Bắc tông. Bản tiếng Việt do Sa Môn Thích Huyền Dung chuyển ngữ, chia làm ba chương, có thêm phần chú thích ở cuối giải nghĩa các danh số Phật học.
Sách mở bằng bài kệ "Tội từ tâm khởi, cũng từ tâm diệt" và một bài tựa trình bày ý nghĩa của sám hối: đó là sự tự giác, đổi mới con người, cần có bốn tâm bên trong (tàm quí, yếm ly, bồ đề tâm, quán thân Phật) và sự quy hướng bên ngoài về Tam Bảo. Phần chính là những lời sám hối liên tục, kể tên từng loại nghiệp chướng, báo chướng, phiền não chướng, có đoạn mô tả các cảnh địa ngục rất cụ thể để người tụng tự xét lỗi mình.
Phần chú thích giải thích các khái niệm như mười tám giới, mười sáu tri kiến, hai mươi lăm đế của phái Số luận, giúp người đọc hiểu văn kinh vốn dày đặc thuật ngữ. Đây là sách dành cho Phật tử dùng trong khoá lễ, nhưng cũng hữu ích với ai muốn biết nghi lễ sám hối vận hành ra sao.
Lời tựa
Nghi văn sám hối thường bị xem là thứ để đọc theo khoá lễ, nhưng bài tựa của "Kinh Thủy Sám" đặt nó vào một tầm nhìn rộng hơn nhiều: muốn đổi mới gia đình và xã hội, trước hết phải đổi mới chính con người. Sám hối, theo cách hiểu ấy, là công việc tái tạo nhân cách chứ không phải cầu xin miễn tội.
Người viết tựa định nghĩa rõ ràng: "Sám hối nghĩa là tự giác, đổi mới, để đi đến địa vị hoàn nhân: một nhân cách hoàn toàn viên mãn, mới mẻ." Chữ "hoàn nhân" đáng để ý. Nó cho thấy trong cách nhìn của bản văn, người sám hối không hướng về sợ hãi mà hướng về một hình mẫu con người trọn vẹn cần thực hiện.
Vì thế, những trang mô tả địa ngục dày đặc ở phần giữa sách nên được đọc trong mạch của bài tựa ấy: chúng là hình ảnh để soi lại hành vi, không phải để gieo khiếp hãi. Phần chú thích cuối sách nên mở song song khi tụng đọc, vì nhiều danh số nếu không hiểu sẽ chỉ còn là âm thanh.
Với người hôm nay, sách giữ lại một thói quen tinh thần đang mờ dần: dừng lại, gọi tên lỗi lầm của mình một cách cụ thể, và tin rằng con người có thể làm lại từ bên trong.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026