Tủ Sách Việt Văn

Tế Điên Hòa Thượng

Tế Điên Hòa Thượng cover

Thể loại: Tôn Giáo

Tác giả:

Người dịch: Đồ Khùng

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

"Tế Điên Hòa Thượng" là một tác phẩm văn học dân gian Trung Quốc, chưa rõ tác giả, còn được biết với tên Tế Công Hoạt Phật. Theo lời nhà xuất bản Tôn Giáo in đầu sách, truyện kể sự tích thiền sư Đạo Tế (1150-1209) thuộc phái Dương Kỳ, tông Lâm Tế, đời Tống, người Lâm Hải (Chiết Giang). Bản dịch của dịch giả bút danh Đồ Khùng từng đăng nhiều kỳ trên tuần báo Giác Ngộ từ cuối năm 1991 đến năm 1998.

Nhân vật chính là một vị hòa thượng tính tình cuồng phóng, thích rượu thịt, ăn mặc rách rưới, nên người đời gọi là “Tế Điên”. Thế nhưng ông lại rất “tỉnh”: dùng những trò khôi hài, những lời nói ngược đời để cứu người khốn khó, trừng trị kẻ ác. Trong các hồi đầu, ông gặp Đổng Sĩ Hoằng đang muốn tự tử vì mất số bạc chuộc con gái, ăn cơm quán rồi bảo ghi sổ, vác tượng Hộ Pháp đi rượt yêu trong trang viện.

Truyện viết theo lối chương hồi, mỗi hồi có thơ mở đầu, giọng kể hóm hỉnh, đối thoại dí dỏm. Bản ở đây gồm phần đầu của bộ sách.

Lời tựa

Ít có nhân vật nào trong văn học Phật giáo dân gian gây cười nhiều như Tế Điên, và cũng ít nhân vật nào bị hiểu lầm đến thế. "Tế Điên Hòa Thượng" chơi chính trên sự hiểu lầm đó: dưới lớp áo rách và hơi rượu là một tấm lòng từ bi không theo khuôn phép.

Cái hay của truyện là cách tiếng cười được dùng như phương tiện giáo hóa. Tế Điên không giảng đạo; ông chọc giận người ta cho đến khi họ tỉnh ra. Với người đàn ông định chết vì mất bạc, ông đòi luôn bộ quần áo, rồi vỗ tay cười mà nói: "Lành thay, lành thay í ông chưa muốn chết vội". Lối nói ngược ấy, rất gần tinh thần Thiền tông, cho thấy người xưa đã hình dung sự giác ngộ không cần dáng vẻ trang nghiêm.

Người đọc nên thưởng thức truyện như một chuỗi giai thoại dân gian, nơi lịch sử thật về thiền sư Đạo Tế đã được dân chúng tô đắp thêm phép lạ và chuyện yêu quái. Lời nhà xuất bản và đoạn tiểu sử đầu sách giúp phân biệt phần sử với phần truyền kỳ.

Nhân vật Tế Công đã sống qua nhiều thế kỷ trên sân khấu, màn ảnh và trong lời kể. Truyện giữ được cái nhìn khoan dung của dân gian với những ai đi lệch chuẩn mực, miễn là lòng họ hướng về người khổ.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Nhà Xuất Bản
  2. Tập 1 - Hồi Thứ Nhất
  3. Hồi Thứ Hai
  4. Hồi Thứ Ba
  5. Hồi 4
  6. Hồi 5
  7. Hồi 6