Tủ Sách Việt Văn

Sử Ký Tư Mã Thiên

Sử Ký Tư Mã Thiên cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Người dịch: Nhữ Thành

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

Sử Ký của Tư Mã Thiên là bộ sử lớn nhất của Trung Hoa cổ đại và cũng là một đỉnh cao của văn xuôi Hán. Bản này là tuyển dịch của Nhữ Thành, mở đầu bằng một lời giới thiệu dài về con người và tác phẩm: Tư Mã Thiên tự là Tử Trường, sinh năm 145 trước Công nguyên ở Long Môn, con của thái sử lệnh Tư Mã Đàm, nối nghiệp chép sử của dòng họ.

Phần tuyển gồm "Thái sử công tự đề tựa" và bức "Thư trả lời Nhâm An", nơi tác giả tự bày tỏ vì sao ông chịu nhục mà sống để viết cho xong bộ sử. Tiếp theo là các thiên bản kỷ về Tần Thủy Hoàng, Hạng Vũ, Hán Cao Tổ, Lữ Hậu; thiên "Bình chuẩn thư" về tài chính; các thế gia về Khổng Tử, Việt Vương Câu Tiễn, Trần Thiệp; và nhiều liệt truyện về các nhà tư tưởng, mưu sĩ, tướng lĩnh như Tuân Khanh, Anh Bố.

Đây là sách sử, nên đọc như sách khảo cứu: các thiên độc lập, có chú thích rõ ràng về nhân danh, điển chế. Nhưng Tư Mã Thiên kể bằng ngòi bút của nhà văn, với đối thoại sống động và những chi tiết đời thường đầy ý vị.

Lời tựa

Sức mạnh của Tư Mã Thiên là dám chép sự thật bằng con mắt của người kể chuyện. Ông không chỉ ghi ai lên ngôi, ai thất thế; ông ghi cả cách một ông vua ngồi, một vị tướng tức giận, một lời can bị bỏ qua. Lỗ Tấn gọi bộ sách là "một tập Ly tao không vần", và đọc vài thiên là hiểu vì sao.

Một chi tiết trong truyện Anh Bố cho thấy rõ lối viết ấy. Anh Bố bỏ Sở theo Hán, lặn lội tới nơi, và "Hoài Nam Vương đến, nhà vua đang ngồi xổm trên giường rửa chân, gọi Bố vào yết kiến." Chỉ một hình ảnh mà Hán Cao Tổ hiện ra trọn vẹn, xuề xòa và ngạo mạn, khôn ngoan trong cách hạ uy một hàng tướng. Những dòng như thế làm cho "Sử Ký Tư Mã Thiên" đứng được ở cả hai thế giới, sử học và văn chương.

Chúng tôi khuyên bắt đầu từ "Thư trả lời Nhâm An" rồi mới đọc các bản kỷ. Hiểu nỗi đau và chí hướng của người viết, ta sẽ nhận ra trong từng thiên một thái độ: cảm thông với kẻ bại, nghiêm khắc với người thắng.

Hơn hai nghìn năm, bộ sách vẫn là bài học về phẩm giá của nghề viết. Người chép sử ở đây không đứng về phía quyền lực; ông đứng về phía sự thật và về phía con người, và chính lựa chọn đó khiến những trang sách của ông còn sống mãi.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn

Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Giới Thiệu
  2. Thái Sử Công Tự Đề Tựa
  3. Thư Trả Lời Nhâm An
  4. Tần Thủy Hoàng Bản Kỷ
  5. Tần Thủy Hoàng Bản Kỷ (Tiếp Theo)
  6. Hạng Vũ Bản Kỷ
  7. Hạng Vũ Bản Kỷ (Tiếp Theo)
  8. Cao Tổ Bản Kỷ
  9. Cao Tổ Bản Kỷ (Tiếp Theo)
  10. Lữ Hậu Bản Kỷ
  11. Bình Chuẩn (1) Thư
  12. Khổng Tử Thế Gia
  13. Khổng Tử Thế Gia (Tiếp Theo)
  14. Việt Vương Câu Tiễn Thế Gia
  15. Trần Thiệp Thế Gia
  16. Lưu Hầu Thế Gia
  17. Trần Thừa Tướng Thế Gia
  18. Tôn Tử , Ngô Khởi Liệt Truyện
  19. Truyện Lão Tử
  20. Truyện Trang Tử
  21. Thân Bất Hại , Hàn Phi Liệt Truyện
  22. Tư Mã Nhương Thư Liệt Truyện
  23. Ngũ Tử Tư Liệt Truyện
  24. Thương Quân Liệt Truyện
  25. Truyện Tô Tần
  26. Truyện Trương Nghi
  27. Mạnh Tử, Tuấn Khanh Liệt Truyện
  28. Bình Nguyên Quân, Ngu Khanh Liệt Truyện
  29. Ngụy Công Tử Liệt Truyện
  30. Phạm Thư, Thái Trạch Liệt Truyện
  31. Nhạc Nghị Liệt Truyện
  32. Liêm Pha, Lạn Tương Như Liệt Truyện
  33. Điền Đan Liệt Truyện
  34. Khuất Nguyên Liệt Truyện
  35. Truyện Lã Bất Vi
  36. Thích Khách Liệt Truyện
  37. Lý Tư Liệt Truyện
  38. Trương Nhĩ, Trần Dư Liệt Truyện
  39. Kình Bố Liệt Truyện
  40. Hoài Âm Hầu Liệt Truyện
  41. Lịch Sinh, Lục Giả Liệt Truyện
  42. Quý Bố, Loan Bố Liệt Truyện
  43. Trương Thích Chi, Phùng Đường Liệt Truyện
  44. Ngụy Kỳ, Vũ An Hầu Liệt Truyện
  45. Lý Tướng Quân Liệt Truyện
  46. Nam Việt Úy Đà Liệt Truyện
  47. Cấp Ảm Liệt Truyện
  48. Du Hiệp Liệt Truyện
  49. Hoạt Kê Liệt Truyện