Vạn Huê Lầu Diễn Nghĩa
Giới thiệu
Theo lời nói đầu, tích truyện này từ lâu đã được các cụ ta xưa soạn thành tuồng hát diễn khắp nơi, nên nhiều nhân vật trở nên quen thuộc với người Việt. "Vạn Huê Lầu Diễn Nghĩa" là truyện Tàu khuyết danh, được Mộng Bình Sơn dịch ra quốc ngữ, lấy bối cảnh triều Bắc Tống. Phần nói đầu cũng dành nhiều trang lược lại lịch sử nhà Tống, những cuộc chiến với Liêu, Hạ, Kim, và cả hai lần quân Tống thua ở nước ta.
Trung tâm câu chuyện là Địch Thanh, cháu của Địch thái hậu, một võ tướng trẻ đội mão kim khôi, cầm kim đao, cưỡi ngựa Nguyệt long câu. Phe gian thần trong triều, đứng đầu là Bàng quốc trượng, tìm cách hãm hại chàng bằng việc giao áp tải chinh y ra biên ải. Ở trấn ngoài, nguyên soái Dương Tôn Bảo và bộ tướng nóng tính Tiêu Đình Quý phải đối phó với khâm sai đòi hối lộ; trong kinh, Bao Công xuất hiện tra xét những kẻ làm điều gian trá.
Lời dịch mang giọng Nam Bộ xưa, với "đặng", "thơ", "sanh", "chớ". Sau một số hồi có thêm phần "Lời bàn" bình về nhân tình thế thái, thường nối điều trong truyện với chuyện cư xử, làm ăn trong đời sống, khiến cuốn sách mang dáng một bộ truyện đọc kèm lời giảng.
Lời tựa
Giữa thế giới truyện Tàu đầy gươm đao, "Vạn Huê Lầu Diễn Nghĩa" chọn một kẻ thù nhỏ nhen hơn mà dai dẳng hơn: thói gian tham nơi triều đình. Trận đánh quyết liệt nhất ở đây nhiều khi không diễn ra ngoài sa trường, mà trong những cuộc mặc cả hối lộ và những lời tâu lén.
Người dịch, hay người soạn phần bình, hiểu rõ điều đó, nên sau những cảnh trung thần đối mặt gian thần lại dừng lại để nói chuyện lòng người. Một đoạn "Lời bàn" về tình đồng hương giữa Bao Công và kẻ đã phụ lời dặn của ông khép lại bằng câu: "Kẻ nào giao tiếp với nhau bằng đầu môi chót lưỡi thì tình cảm không chân thật mà chỉ cho qua chuyện." Lời răn giản dị, nhưng nó cho thấy lối đọc truyện của người xưa: xem để biết người, chứ không chỉ để biết ai thắng ai thua.
Nếu chỉ muốn theo mạch phiêu lưu của Địch Thanh, bạn có thể lướt qua các lời bàn. Nhưng thử đọc vài đoạn, sẽ thấy chúng như một người bạn đọc cùng, thỉnh thoảng ghé tai nhắc một câu.
Thứ còn lại sau trang cuối là hình ảnh những con người thẳng tính, như Tiêu Đình Quý nổi giận trước kẻ ăn hối lộ, bị đặt giữa một bộ máy cong queo. Họ không phải lúc nào cũng thắng ngay, nhưng sự có mặt của họ khiến người đọc tin rằng lẽ phải vẫn có chỗ đứng. Sân khấu tuồng xưa nuôi những tích này lâu đến vậy hẳn cũng vì niềm tin ấy.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Lời Nói Đầu
- Hồi Thứ Nhất
- Hồi Thứ Hai
- Hồi Thứ Ba
- Hồi Thứ Tư
- Hồi Thứ Năm
- Hồi Thứ Sáu
- Hồi Thứ Bảy
- Hồi Thứ Tám
- Hồi Thứ Chín
- Hồi Thứ Mười
- Hồi Thứ Mười Một
- Hồi Thứ Mười Hai
- Hồi Thứ Mười Ba
- Hồi Thứ Mười Bốn
- Hồi Thứ Mười Lăm
- Hồi Thứ Mười Sáu
- Hồi Thứ Mười Bảy
- Hồi Thứ Mười Tám
- Hồi Thứ Mười Chín
- Hồi Thứ Hai Mươi
- Hồi Thứ Hai Mươi Mốt
- Hồi Thứ Hai Mươi Hai
- Hồi Thứ Hai Mươi Ba
- Hồi Thứ Hai Mươi Bốn
- Hồi Thứ Hai Mươi Lăm
- Hồi Thứ Hai Mươi Sáu
- Hồi Thứ Hai Mươi Bảy
- Hồi Thứ Hai Mươi Tám
- Hồi Thứ Hai Mươi Chín
- Hồi Thứ Ba Mươi
- Hồi Thứ Ba Mươi Mốt
- Hồi Thứ Ba Mươi Hai
- Hồi Thứ Ba Mươi Ba
- Hồi Thứ Ba Mươi Bốn
- Hồi Thứ Ba Mươi Lăm
- Hồi Thứ Ba Mươi Sáu
- Hồi Thứ Ba Mươi Bảy
- Hồi Thứ Ba Mươi Tám
- Hồi Thứ Ba Mươi Chín
- Hồi Thứ Bốn Mươi
- Hồi Thứ Bốn Mươi Mốt
- Hồi Thứ Bốn Mươi Hai
- Hồi Thứ Bốn Mươi Ba
- Hồi Thứ Bốn Mươi Bốn
- Hồi Thứ Bốn Mươi Lăm
- Hồi Thứ Bốn Mươi Sáu
- Hồi Thứ Bốn Mươi Bảy