Tủ Sách Việt Văn

Ba Người Khác

Ba Người Khác cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 94

Đánh giá: 4.8/5 (10 đánh giá)

Giới thiệu

Các đội công tác vùng hạ lưu sông Hồng kéo về huyện lỵ tổng kết, cả nghìn người ngồi nghe kể khổ suốt tháng. Người kể chuyện xưng "tôi", tên Bối, một cán bộ trong đội cải cách đã đi hai đợt, đặt sổ tay trên túi dết mà không ghi nổi chữ nào khi nghe một cố nông kể đời mình. Rồi chính người cố nông ấy lại bị kiểm điểm, thải hồi vì hủ hóa. Từ những trang đầu, giọng kể đã thật thà và chua chát đến lạnh người.

Ba Người Khác là tiểu thuyết của Tô Hoài về cuộc cải cách ruộng đất ở miền Bắc những năm 1950, được ông viết từ đầu thập niên 1990 nhưng phải nhiều năm sau mới in. Đội của Bối được điều từ Thanh Hóa ra vùng Hải Dương, Kiến An, nơi "cải cách thẳng, không qua giảm tô". Dưới sự chỉ huy của đội trưởng Cự, những cuộc họp, những bản án, những đêm tuần phòng và cả những ham muốn rất thường tình của con người đan vào nhau trong một xã nhỏ.

Tô Hoài, tác giả của Dế Mèn phiêu lưu ký, ở đây viết bằng giọng tưng tửng quen thuộc, nhiều chữ quê, nhiều chi tiết đời thường, nhưng là cái tưng tửng của một người đã nhìn thấy quá nhiều.

Lời tựa

Điều đáng sợ nhất trong "Ba Người Khác" không phải là những bản án hay những cái chết, mà là sự bình thản của người kể. Bối nói về cải cách ruộng đất như nói chuyện cơm nước hằng ngày, và chính cái giọng không kêu ca ấy khiến người đọc rùng mình hơn mọi lời tố cáo.

Tô Hoài để nhân vật của mình tự thú những điều mà một bản báo cáo chính thức sẽ không bao giờ ghi. Người được giao việc chia ruộng cho nông dân lại thừa nhận: "tôi đã được đi ba đợt mà tôi ra cánh đồng vẫn như nhìn vào bức vách." Câu văn tưởng là tự giễu, nhưng nó mở ra cả một nghịch lý: những người nắm quyền định đoạt số phận ruộng đất và con người nhiều khi chẳng hiểu gì về cả hai. Cái láu cá của Bối, cái thuộc làu làu của đội trưởng Cự, đều là những cách sống sót trong một guồng máy mà không ai dám nhìn thẳng vào.

Nên đọc cuốn này chậm, và đọc cả những chỗ tưởng là thừa: những bữa ăn, những chuyện trai gái, những cuộc họp lặp đi lặp lại. Cái phi lý của thời ấy không nằm ở một cảnh riêng lẻ nào mà tích tụ dần qua chính sự lặp lại đó.

Ở tuổi xế chiều, Tô Hoài đã chọn viết về một vùng ký ức mà nhiều người muốn quên. Cuốn sách không đưa ra phán xét to tát; nó chỉ trả lại cho những con người nhỏ bé gương mặt thật của họ, cả hèn yếu lẫn đáng thương, và riêng điều ấy đã cần đến can đảm.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chươơg 2 (B)
  4. Chương 3
  5. Chương 3
  6. Chương 4
  7. Chương 5