Tủ Sách Việt Văn

Cỏ Dại

Cỏ Dại cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 118

Đánh giá: 4.4/5 (34 đánh giá)

Giới thiệu

Cỏ Dại là tập hồi ức tuổi thơ của Tô Hoài, được viết dưới dạng một truyện dài kể ở ngôi thứ nhất. Khung truyện là những buổi sáng người cậu dạy chữ vỡ lòng cho đứa cháu nhỏ tên Tư, chưa đủ bảy tuổi, đội mũ nan, đi guốc lạch cạch, vừa viết vừa hát líu ríu. Nhìn đứa trẻ hồn nhiên ấy, người viết nhớ về một đứa trẻ khác cùng trạc tuổi ngày trước, không biết cười, đứng đâu chôn chân đó, mau nước mắt. Đứa trẻ ấy chính là ông.

Từ đó, ký ức trải ra qua những năm tháng ấu thơ ở vùng ven Hà Nội: lớp học với ông thày giáo Đức bỏ lớp đi theo người đàn bà quàng khăn tua đen, bác phu trạm đọc thư của cha từ Sài Gòn gửi về, dãy phố có hàng nước, hàng cho thuê xe đạp, những cặp vợ chồng đánh nhau, những chiếc xe bò bánh cao lênh khênh. Tất cả hiện lên như đám cỏ không tên mọc ken nhau bên lề đường.

Đây là một trong những tác phẩm tự truyện sớm của Tô Hoài, đã thấy rõ con mắt quan sát tỉ mỉ, giọng kể dí dỏm mà buồn và lối dùng chữ rất riêng của ông.

Lời tựa

Tuổi thơ trong hồi ký của nhiều nhà văn thường được tô một lớp nắng dịu. Tô Hoài thì không. "Cỏ Dại" viết về một tuổi thơ xám, sợ hãi, thiếu những điều đứa trẻ nào cũng đáng được có, và ông không làm đẹp nó. Chính sự trung thực ấy làm cuốn sách đứng riêng trong mảng văn tự truyện của ông.

Cách Tô Hoài viết về nỗi mất mát là bài học về sự kiệm lời. Kể lại lần đến viếng nấm mộ đứa em gái mất sớm, ông chỉ liệt kê: mấy cây ké, bốn tấm mía, gói bỏng trắng, hòn gạch đánh dấu đầu mả. Rồi, giữa những đồ vật ấy, một câu ngắn lọt ra như tiếng thở: "Đã mấy năm qua rồi tôi như vẫn chờ nó về." Không than thở, không gọi tên nỗi đau, vậy mà câu văn đủ làm người đọc lặng đi. Ông tin rằng sự vật nói nhiều hơn lời bình, và cả cuốn sách đều được viết bằng niềm tin ấy.

Người quen Tô Hoài qua những trang văn tươi tắn về loài vật sẽ ngạc nhiên trước giọng kể này. Nên đọc từ từ, để ý những tiếng địa phương, những kiểu xưng hô cũ, và nhịp câu ngắn, dồn, rất đặc trưng của ông.

Cỏ dại thì không ai trồng, không ai tưới, vẫn mọc. Tô Hoài viết cho những đứa trẻ như thế, lớn lên ở vùng ven, giữa những người lớn nghèo khó và lam lũ, và nhờ ngòi bút của Tô Hoài, chúng không bị quên đi.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Tác Giả
  2. Chương 1
  3. Chương 2
  4. Chương 3
  5. Chương 4
  6. Chương 5
  7. Chương 6
  8. Chương 7
  9. Chương 8
  10. Chương 9
  11. Chương 10