Tủ Sách Việt Văn

Mực Tàu, Giấy Bản

Mực Tàu, Giấy Bản cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 123

Đánh giá: 4.1/5 (27 đánh giá)

Giới thiệu

Mực Tàu, Giấy Bản là truyện của Tô Hoài viết cho thiếu nhi, kể ở ngôi thứ nhất về những ngày một cậu bé làng quê bắt đầu đi học chữ Nho. Cả nhà bảo cậu "nhút nhát như con cáy", nhưng tự cậu thấy mình bạo lắm, vì bắt nạt được lũ ngan, vịt, mấy con chó và dọa được em bé bằng tiếng "ngoaáp oọp". Ngày ngày cậu ra sân sau vừa hát bài "Bồ cu bồ các" học của anh Nhọ tá điền, vừa thưởng cho mỗi con gà vịt một cái đá.

Rồi thầy cậu quyết định cho con sang học thầy đồ Biền bên xóm Giếng, "ăn mày lấy đôi ba chữ thánh hiền". Từ đó là cả một thế giới trường làng: những bài phải thuộc kẻo ăn roi mây, đội quân học trò bị phạt quét nhà, mài son, nhổ cỏ, đun nước, anh trưởng tràng Mực cậy lớn bắt nạt, bọn thằng Má, thằng Sinh lấy tiền mua kẹo vừng, và cậu Kham bày mưu.

Tô Hoài viết bằng con mắt trẻ thơ, hóm hỉnh và tinh quái, đầy chi tiết sinh hoạt làng quê Bắc Bộ xưa. Truyện ngắn gọn, đọc được cho cả trẻ em lẫn người lớn muốn biết lối học ngày trước.

Lời tựa

Ít ai viết về lối học chữ Nho cuối mùa mà không mang chút hoài niệm về đạo thánh hiền. Tô Hoài thì không. Trong "Mực Tàu, Giấy Bản", cái trường làng hiện ra đúng như một đứa trẻ cảm nhận nó: một nơi đáng sợ, đầy luật lệ ngầm, nơi chữ nghĩa nhiều khi lại là thứ ít được học nhất.

Điều làm cuốn sách đáng đọc là sự trung thực của cái nhìn ấy. Đứa trẻ kể chuyện không lên án ai, nó chỉ ghi lại những gì nó thấy và nhớ, rồi để người lớn tự hiểu. Roi vọt không dạy được chữ, chỉ dạy được nỗi sợ; và khi bị đẩy xuống nhà dưới, cậu bé học được một thứ khác hẳn. Lời tự thú sau đây vừa buồn cười vừa chua chát: "Chữ nghĩa tôi chỉ nhớ mờ mờ. Có cái lồng tơ thì tôi nhớ rõ lắm." Hai câu ngắn đủ nói cả một nền giáo dục đã mỏi mệt, đem sự thuộc lòng và đòn roi thay cho hiểu biết.

Người đọc nên để ý cách Tô Hoài dùng những chi tiết rất vụn: tiếng lóc cóc của chiếc lồng tơ, cái bẫy chuột buộc vào ngón chân, mấy đồng xu nộp cho kẻ mạnh hơn. Chính những thứ nhỏ nhặt ấy giữ lại không khí một làng ven đô Hà Nội thuở trước, rõ hơn nhiều trang khảo cứu.

Sách viết cho thiếu nhi, nhưng người lớn đọc lại sẽ thấy nhiều hơn. Nó nhắc rằng tuổi thơ nào cũng có lúc phải tập sống giữa quyền uy và bất công, và rằng tiếng cười hóm hỉnh đôi khi là cách tử tế nhất để kể về những điều từng làm mình đau.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Vào Truyện
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6