Tủ Sách Việt Văn

Chút Phận Linh Đinh

Chút Phận Linh Đinh cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 202

Đánh giá: 4.6/5 (26 đánh giá)

Tóm tắt nội dung

Sáng chủ nhật đầu đông, mưa phùn gió lạnh, trên bến tàu Hải Phòng, cô bé Thu Cúc ngoắt tay gọi cha, còn mẹ nó, Thu Vân, ngồi lại bên lề rất lâu sau khi tàu khuất. Chồng nàng, bác sĩ Lê Hiển Vinh, đi Marseille. Chẳng bao lâu tin dữ tới: tàu bị tàu lặn Đức bắn chìm, hơn năm trăm người chết.

Thu Vân mồ côi, từng bị cha chồng là ông cựu hội đồng Lê Hiển Đạt ruồng bỏ vì mối tình lỡ dại thuở trẻ. Nàng dắt con về Nha Mân nhờ ông nhận cháu, đồng thời tìm Thu Ba, đứa con lạc từ nhỏ. Dọc đường, mẹ con bị trộm lấy hết vàng bạc, cạn tiền, đi bộ hơn hai chục cây số dưới nắng, rồi làm gạch ở lò bà Sáu, ngủ chòi lá. Ông nội thì đứng sau cánh cổng, chưa chịu gặp.

Trong cảnh khốn cùng ấy, sự tử tế vẫn nảy ra từ những việc nhỏ: gói bánh bò Thu Cúc đưa cho người chưa quen, năm cắc bạc cuối cùng Thu Vân trao bà Sáu, quả mảng cầu đứa bé nhặt cho ông. Cuốn sách cho thấy lòng người cứng đến mấy cũng mềm trước những điều ấy. Phận người linh đinh rồi cũng tìm được đường về nhà.

Hỏi đáp về sách

Chút Phận Linh Đinh kể về điều gì?

Chút Phận Linh Đinh của Hồ Biểu Chánh kể về Thu Vân, người đàn bà mồ côi, dắt con gái Thu Cúc về Nha Mân nhờ ông nội nhận cháu sau khi tin chồng là bác sĩ Lê Hiển Vinh chết tàu truyền đến. Trên đường, hai mẹ con còn đi tìm chị Thu Ba bị lạc từ nhỏ. Họ mất hết tiền của, chịu cảnh đói khổ rồi mới được ông Hội Đồng Đạt nhận lại.

Nhân vật chính của Chút Phận Linh Đinh là ai?

Nhân vật trung tâm của Chút Phận Linh Đinh là Thu Vân, cháu gái thầy cựu thông ngôn Đoàn Thanh Bạch, mồ côi cha mẹ, lớn lên ở Ba Se. Bên nàng là cô con gái Thu Cúc khoảng mười hai tuổi, chân chất, hay nói, giàu tình thương. Chồng nàng là Lê Hiển Vinh, con ông cựu hội đồng Lê Hiển Đạt ở Nha Mân, Sa Đéc.

Câu chuyện diễn ra ở đâu và vào hoàn cảnh nào?

Truyện mở ra ở bến tàu Hải Phòng vào một sáng chủ nhật đầu đông mưa phùn gió lạnh, khi Hiển Vinh đi Marseille. Sau đó câu chuyện đi qua Sài Gòn, xóm Bàn Cờ, Vĩnh Long rồi tới Nha Mân, Sa Đéc. Tàu Hải Phòng bị tàu lặn Đức bắn chìm trong Địa Trung Hải, nên mẹ con Thu Vân mới lên đường về quê chồng.

Chút Phận Linh Đinh kết thúc ra sao?

Thu Cúc tình cờ tìm thấy bức thơ Thu Vân từng viết cho ông Hội Đồng, khiến ông khóc và nhận ra hai mẹ con. Sau đó Thu Cúc nhận ra con Nuôi, người bạn ở lò gạch, chính là chị Thu Ba bị chín Hô (hai Thình) bán đi. Hiển Vinh cũng không chết, được tàu buôn Áo vớt và trở về, cả nhà sum họp. Ông Hội Đồng lập nhà ngói nuôi trẻ mồ côi và người già bệnh tật, giao cho vợ chồng Hiển Vinh.

Ông Hội Đồng Đạt thay đổi thế nào trong Chút Phận Linh Đinh?

Trong Chút Phận Linh Đinh, ông Hội Đồng Đạt nghiêm nghị, từng đánh đuổi con trai vì chuyện cưới hỏi. Về sau ông thương Thu Cúc vì sự chu đáo của đứa trẻ, rồi khóc khi nghe thơ Thu Vân. Ông nói hai cháu không có lỗi, khuyên Thu Vân đừng nghĩ quẩn vì nàng là dâu hiền, và can con không kiện vợ chồng hai Rỗ mà nên làm phước cho thiên hạ.

Giới thiệu

Một sáng chủ nhật đầu đông, Hải Phòng mưa phùn gió lạnh, bến tàu đi Tây lao nhao kẻ đưa người tiễn, mấy trăm người lính đứng lóng nhóng ở mũi tàu, kẻ cười, người lau nước mắt. Giữa đám đông, cái rương lớn đề nhãn "Monsieur LÊ HIỂN VINH, Médecin auxiliaire, Marseille" khiến ai cũng ngó. Theo sau là một người đàn bà áo quần tầm thường dắt đứa con gái chừng mười hai tuổi.

"Chút Phận Linh Đinh" của Hồ Biểu Chánh khởi đầu từ cuộc chia ly trên bến tàu ấy và đi theo bước long đong của hai mẹ con Thu Vân, Thu Cúc. Từ đất Bắc, câu chuyện trôi về miệt Vĩnh Long, nơi hai mẹ con ngồi bên lề lộ chia nhau ổ bánh mì, phong bánh in, và nơi Thu Cúc về sau ngồi đọc truyện "Tái sanh duyên" cho ông Hội đồng nghe tới hai giờ khuya.

Đây là chuyện thân phận người đàn bà trôi nổi, kể bằng giọng Nam bộ chơn chất, nhiều cảnh đời và những lời nhận xét thẳng thắn về lòng người.

Lời tựa

Ít nhà văn đầu thế kỷ hai mươi nhìn người nghèo bằng con mắt thương mà tỉnh táo như Hồ Biểu Chánh. "Chút Phận Linh Đinh" là một trong những cuốn cho thấy rõ điều đó: ông không tô vẽ cái nghèo thành đức hạnh, cũng không biến nó thành tội, mà ghi lại đúng nó, với tất cả sự thô ráp và những chỗ ấm áp bất ngờ.

Chủ đề lớn của truyện là những đứa con lạc khỏi cha mẹ, những mối máu mủ bị cái nghèo và lòng cố chấp cắt rời. Hồ Biểu Chánh không giảng về nó, ông để người đời nói. Khi người mẹ năm xưa đi hỏi thăm tung tích đứa con đã gửi cho hàng xóm nuôi, bà già trong xóm nhớ lại chuyện cũ bằng một câu phũ phàng mà rất thật: "Mày bán 10 đồng bạc, chớ cho." Đúng hay sai không còn quan trọng. Câu nói cho thấy lời thiên hạ có thể biến nỗi đau của một người đàn bà thành một món mua bán, và đứa trẻ bị đem cho trở thành vết thương mà người mẹ mang suốt đời.

Lối văn Nam Bộ xưa cần chút kiên nhẫn: những chữ "chơn", "nhơn", "day mặt", những câu dài nối bằng "mà" và "rồi". Nhịp ấy chậm, nhưng nó giữ được cái hồn của lời ăn tiếng nói một thời, và có những đoạn đối thoại sống động như đang nghe ngoài chợ.

Truyện của Hồ Biểu Chánh thường kết bằng niềm tin vào lẽ công bằng, nhưng sức nặng của nó nằm ở chặng đường đi tới đó. Những bữa cơm muối tiêu, những ngày ôm đất ở lò gạch là thứ ở lại lâu nhất, như một lời nhắc về phận người mà văn chương không được phép quên.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6
  7. Chương 7
  8. Chương 8
  9. Chương 9
  10. Chương 10
  11. Chương 11
  12. Chương 12
  13. Chương 13
  14. Chương 14
  15. Chương 15