Thành Trì
Giới thiệu
Thành Trì (nguyên tác The Citadel, 1937) là tiểu thuyết của Archibald Joseph Cronin, người bác sĩ người Scotland bỏ nghề y để cầm bút. Trước khi viết, ông từng hành nghề ở một vùng mỏ miền Nam xứ Wales rồi lên London hơn mười năm, và chính những năm ấy đã cho ông chất liệu của cuốn sách.
Chiều tháng mười năm 1921, En-đru Men-sân, bác sĩ trẻ vừa ra trường, ngồi trên toa hạng ba của chuyến tàu leo ngược thung lũng mỏ dưới trời mưa, đến nhận việc làm đầu tiên trong đời. Ở vùng than đá đó, anh đụng phải sự lạc hậu của ngành y đương thời, những đồng nghiệp tắc trách, và căn bệnh phổi của thợ mỏ mà anh kiên nhẫn soi từng mẫu đờm để tìm nguyên nhân. Bên cạnh anh là Cơ-ri-xtin, người vợ hiểu và giữ cho anh những điều tốt đẹp nhất.
Cuốn sách theo En-đru từ vùng mỏ lên thủ đô, nơi tiền bạc và danh vọng thử thách lương tâm người thầy thuốc. Cronin viết theo lối hiện thực, giàu tình tiết, không ngại chỉ ra những lúc nhân vật chính của mình lạc bước; người đương thời từng gọi ông là "Dickens mới của nước Anh".
Lời tựa
Ít cuốn sách về nghề y được viết từ bên trong như "Thành Trì". Cronin từng là bác sĩ, và ông biết rằng kẻ thù lớn nhất của người thầy thuốc chưa hẳn là bệnh tật hay sự lạc hậu của hệ thống; đó còn là sự mỏi mệt và cám dỗ âm thầm thay đổi con người qua năm tháng. Cái "thành trì" cần giữ, rốt cuộc, nằm trong lương tâm mỗi người.
Điều đáng quý là Cronin không biến En-đru thành vị thánh. Anh nhiệt huyết, nóng nảy, và có những lúc tự thuyết phục mình bằng lý lẽ nghe rất hợp lẽ. Giữa một cuộc mặc cả về phòng khám ở London, anh nói với vợ: "Nhưng dù nó có thối nát đến vậy, anh cũng chấp nhận nó. Rồi em xem, từ nay trở đi, anh sẽ chú trọng đến chuyện làm giàu." Câu nói nửa đùa nửa thật, nhưng người đọc nghe được trong đó tiếng rạn đầu tiên của một lý tưởng.
Hãy để ý Cơ-ri-xtin. Nàng ít khi lớn tiếng, nhưng những câu trả lời ngắn của nàng thường là chiếc thước đo mà Cronin đặt bên cạnh nhân vật chính, để người đọc thấy anh đang đứng ở đâu.
Gần chín mươi năm sau, những vấn đề cuốn sách nêu ra, từ y đức đến thương mại hoá việc chữa bệnh, vẫn còn nguyên tính thời sự. Đây là một tiểu thuyết đáng đọc cho người làm nghề y, và cho bất kỳ ai từng phải chọn giữa điều đúng và điều có lợi.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Lời Giới Thiệu
- Chương 1
- Chương 2
- Chương 3
- Chương 4
- Chương 5
- Chương 6
- Chương 7
- Chương 8
- Chương 9
- Chương 10
- Chương 11
- Chương 12
- Chương 13
- Chương 14
- Chương 15
- Chương 16
- Chương 17
- Chương 18
- Chương 19
- Chương 20
- Chương 21
- Chương 22
- Chương 23
- Chương 24
- Chương 25
- Chương 26
- Chương 27
- Chương 28
- Chương 29
- Chương 30
- Chương 31
- Chương 32
- Chương 33
- Chương 34
- Chương 35
- Chương 36
- Chương 37
- Chương 38
- Chương 39
- Chương 40
- Chương 41
- Chương 42
- Chương 43
- Chương 44
- Chương 45
- Chương 46
- Chương 47
- Chương 48
- Chương 49
- Chương 50
- Chương 51
- Chương 52