Tủ Sách Việt Văn

Tiền Bạc Bạc Tiền

Tiền Bạc Bạc Tiền cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 139

Đánh giá: 4.8/5 (35 đánh giá)

Giới thiệu

Tiền Bạc Bạc Tiền là tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh, người được xem là một trong những cây bút mở đường cho tiểu thuyết quốc ngữ Nam Bộ. Truyện mở ra ở Sài Gòn, trên con đường Paul Blanchy, nơi Trần Bá Vạn sốt ruột đứng chờ con trai là Bá Kỳ đi xem kết quả thi. Bá Kỳ đậu, người bạn thân là Hiếu Liêm, học trường Sư Phạm, còn đậu thủ khoa. Cả nhà hớn hở, từ bà vợ Đỗ Thị Đào đến cô con gái út Thanh Kiều mười sáu tuổi.

Nhưng niềm vui ban đầu chỉ là bậc thềm. Khi gia cảnh thay đổi, người trong họ, nhất là bà Phủ Khánh Long giàu sang, cho thấy lòng dạ thật của mình; chuyện hôn nhân của Thanh Kiều và Hiếu Liêm cũng bị đặt lên bàn cân tiền bạc.

Hồ Biểu Chánh viết bằng thứ tiếng Nam Bộ đầu thế kỷ XX chân chất, câu dài, nhiều chữ "mà", "đặng", "chớ", đọc lên nghe như lời kể của một ông già bên hiên nhà. Nhan đề đảo chữ đã nói rõ ý tác giả: trong xã hội ấy, đồng tiền được đem ra đo tình nghĩa, và ai giữ được lòng mình thì phải trả giá.

Lời tựa

Hồ Biểu Chánh không cần kẻ ác để làm nên bi kịch. Trong "Tiền Bạc Bạc Tiền", những người gây đau khổ phần nhiều là người thân, nói năng thân mật, ngồi chung một bộ ván, và chỉ mong điều có lợi cho con cháu mình.

Cái tài của ông là để đồng tiền tự lên tiếng qua những cuộc trò chuyện rất đời thường. Khi bàn chuyện cưới hỏi, bà Phủ quay sang trách Đỗ Thị vì đã không mặc cả cho đủ: "Mày phải đòi tiền đồng nhiều mày mới có lợi, chứ nữ trang dầu bả cho bao nhiêu con mầy nó cũng đem về nhà bả, mầy ăn được hay sao?" Không cần thêm một lời bình nào. Câu nói ấy đủ cho thấy hôn nhân của một cô gái được tính bằng bạc đồng, và người ngồi tính lại chính là ruột thịt của cô.

Nên để ý cả những nhân vật đứng ngoài cơn lốc: có người con trai học xa nhà, thư nào cũng hỏi han mẹ và các chị mà chẳng hề nhắc đến gia tài, gửi tiền về thì trả lại. Những khoảng im lặng ấy là cách Hồ Biểu Chánh lặng lẽ đặt lại cán cân.

Những con đường mang tên Tây trong sách đã đổi tên từ lâu, xe kéo cũng thành kỷ vật, nhưng những cuộc mặc cả trong gia đình thì chưa hề lỗi thời. Hồ Biểu Chánh viết như một người kể chuyện xóm làng, không lên lớp, và có lẽ vì thế mà lời răn của ông thấm lâu hơn mọi bài luân lý.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6
  7. Chương 7
  8. Chương Kết