Phần 7 của Chiến Tranh và Hòa Bình đưa người đọc tiếp tục dấn bước trong hành trình văn chương đồ sộ mà Lev Tolstoy đã dày công kiến tạo. Là một chương trong bộ tiểu thuyết được xem là đỉnh cao của nghệ thuật tự sự nhân loại, phần này góp thêm những sắc màu và chiều sâu vào bức tranh toàn cảnh về nước Nga và con người Nga giữa thời đại giông bão của các cuộc chiến với Napoléon.

Với đặc trưng của văn học cổ điển, tác phẩm nổi bật ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa những trang miêu tả đời sống thượng lưu, những khoảnh khắc chiến trận và những suy tư triết lý. Ở phần 7, câu chuyện dường như tiếp tục dõi theo hành trình trưởng thành và những biến chuyển nội tâm của các nhân vật, khi họ chịu tác động của những sự kiện lớn lao và những trải nghiệm cá nhân sâu sắc, để từ đó dần định hình con người và số phận của mình.

Sức hấp dẫn bền bỉ của tác phẩm nằm ở tấm lòng nhân đạo và sự thấu hiểu con người mà Tolstoy gửi gắm trong từng trang viết. Ông nhìn nhân vật của mình bằng cái nhìn bao dung, không phán xét, để mỗi người hiện lên với đầy đủ sự phức tạp và chân thực. Đọc phần 7, người đọc lại một lần nữa cảm nhận vì sao Chiến Tranh và Hòa Bình mãi được coi là một trong những công trình vĩ đại nhất mà văn chương từng đạt tới.

Giữa muôn vàn kiệt tác của văn học nhân loại, vẫn sừng sững một đỉnh cao mang tên "Chiến Tranh và Hòa Bình" trước hết là bộ sử thi vĩ đại nhất của Tolstoy, bởi tác phẩm đã làm sống lại cả một thời kỳ mà toàn thể nhân dân và dân tộc cùng gặp nhau trên chiến trường. Nhân dân chính là nhân vật trung tâm của cuốn tiểu thuyết anh hùng ca này; qua đó, Tolstoy muốn làm nổi bật tính chất nhân dân anh hùng đã quyết định vận mệnh lịch sử của cả một dân tộc.

Về nghệ thuật, tác phẩm được dựng nên trên sự thống nhất hai mặt của chủ nghĩa anh hùng nhân dân và truyện kể lịch sử. Cốt truyện xoay quanh hai biến cố lớn của nước Nga đầu thế kỷ 19 là cuộc chiến tranh năm 1805 và năm 1812, đồng thời phản ánh cuộc sống hòa bình của nhân dân cùng giai cấp quý tộc Nga qua các giai đoạn 1805-1812 và 1812-1820. Chủ đề nhân dân gắn bó khăng khít với chủ đề lịch sử, để rồi đề tài chiến tranh quán xuyến toàn bộ tác phẩm cứ đan chéo mãi với đề tài hòa bình. Truyện kể lịch sử và chủ nghĩa anh hùng nhân dân, bởi thế, là hai cơ sở thống nhất tạo thành kết cấu hoàn chỉnh của thiên sử thi.

Một đặc điểm nổi bật khác của tác phẩm là nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật. Số phận từng con người, với những tâm trạng tinh tế nhất, đều gắn bó mật thiết với mỗi bước thăng trầm của lịch sử. Chính ở đây, Tolstoy đã cách tân thể loại anh hùng ca, sáng tạo nên loại anh hùng ca hiện đại trong lịch sử văn học Nga và văn học thế giới. Phần 7 tiếp nối mạch trường thiên ấy, đưa người đọc đi sâu thêm vào dòng chảy của những phận người và những biến động thời đại.

Trân trọng mời bạn đọc lật giở từng trang của thiên sử thi bất hủ này, để cùng sống, cùng yêu và cùng suy ngẫm với nhân dân Nga giữa những năm tháng chiến tranh và hòa bình.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.