Cung Đàn Sau Cuối
Giới thiệu
"Cung Đàn Sau Cuối" là tên tập truyện Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle (His Last Bow). Bản trên Tủ Sách Việt Văn gồm hai phần mang tên "Đêm Kinh Hoàng Ở Điền Trang Wisteria" và "Sherlock Holmes Hấp Hối".
Câu chuyện đầu bắt đầu bằng một bức điện cụt lủn gửi tới phố Baker: ông Scott Eccles, một quý ông đứng tuổi, bảo thủ và tự mãn, vừa trải qua "một cuộc phiêu lưu khó tin". Chưa kịp kể hết, ông đã thấy thanh tra Gregson của Scotland Yard và thanh tra Baynes của Surrey ập tới, vì chính ông đang dính vào một vụ án ở biệt thự Wisteria. Holmes, đang chán đời từ sau vụ trước, nhận lời ngay. Câu chuyện thứ hai đưa Watson đến bên giường một Holmes ốm liệt, với những yêu cầu kỳ quặc khiến người bạn bác sĩ lo đến phát bực.
Các truyện trong tập thuộc giai đoạn muộn của Conan Doyle: vụ án gai góc hơn, có màu sắc chính trị và xứ lạ, và Holmes được khắc hoạ với nhiều nét con người hơn, từ nỗi sợ nhàn rỗi đến sự tinh quái khi bày trò.
Lời tựa
Holmes của giai đoạn muộn là một người sợ thất nghiệp hơn sợ tội phạm. Đó là điều "Cung Đàn Sau Cuối" nói thẳng ra, và cũng là chìa khoá để hiểu vì sao các truyện ở đây có nhịp gấp, gần như nóng nảy.
Ngay khi bức điện của ông Eccles tới, Holmes tự thú với Watson bằng một hình ảnh rất thời đại: "Tôi giống như một cái máy của xe đua: xe sẽ bị rỉ sét nếu nó không làm nên chiến tích." Ông không còn là chàng trai say mê khám phá của những truyện đầu; ông là một cỗ máy cần được vận hành để khỏi hư hỏng, và mỗi vụ án là một lần nổ máy.
Hãy đọc chậm phần đối thoại giữa Holmes và thanh tra Baynes. Hiếm khi Conan Doyle để một viên cảnh sát tỉnh lẻ ngang tầm với Holmes đến thế, và cuộc so tài thầm lặng giữa hai người là một trong những thú vị nhất của tập sách.
Những truyện này cho thấy một nhân vật đã sống đủ lâu để có tuổi tác và mỏi mệt. Holmes ở đây bớt là một bộ óc thuần tuý, thành một con người cần công việc như cần không khí, và điều đó khiến ông gần với người đọc hôm nay hơn ta tưởng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026