Tủ Sách Việt Văn

Nho Lâm Ngoại Sử

Nho Lâm Ngoại Sử cover

Thể loại: Văn Học - Cổ Điển

Tác giả:

Người dịch: Phan Võ, Nhữ Thành

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

Nho Lâm Ngoại Sử (Chuyện làng nho) là tiểu thuyết của Ngô Kính Tử (1701–1754), do Phan Võ và Nhữ Thành dịch. Lời giới thiệu ở đầu sách đặt tác phẩm bên cạnh Thủy Hử và Hồng Lâu Mộng, và dẫn nhận định của Lỗ Tấn rằng đây là tiểu thuyết châm biếm xã hội đầu tiên của Trung Quốc. Phần giới thiệu cũng kể khá kỹ đời tác giả: con nhà khoa hoạn, tiêu hết gia sản, lên Nam Kinh sống chật vật, rồi từ chối khoa thi "Bác học hồng từ".

Truyện không có một nhân vật chính xuyên suốt. Người này dẫn sang người kia, hồi này nối hồi khác: anh học trò nghèo Khuông Siêu Nhân trên chuyến thuyền với cụ Trịnh, những danh sĩ tụ họp quanh Đỗ Thận Khanh ở Nam Kinh, ông tổng trấn họ Thang về cố hương sau ba mươi năm làm quan. Qua họ hiện ra cả một thế giới nho sĩ đời Minh–Thanh với thi cử bát cổ, quan trường, tiệc rượu và những ganh đua danh lợi.

Giọng văn bình thản, hầu như không bình luận, để chính lời nói và cử chỉ của nhân vật tự bóc trần mình. Mỗi hồi có chú thích về điển chế, chức quan, giúp người đọc hôm nay theo kịp.

Lời tựa

Ngô Kính Tử không cần kẻ phản diện. Trong "Nho Lâm Ngoại Sử", cái đáng cười và đáng buồn nằm ở chính những người tử tế bình thường, những người học thuộc sách thánh hiền mà sống theo thứ lý lẽ của tiền bạc và danh vị. Châm biếm ở đây vì thế không ồn ào; nó thấm dần như nước trà nguội.

Có khi nhân vật tự nói ra điều tác giả muốn nói. Nghe cụ Trịnh kể chuyện ba anh tú tài kiện cha, Khuông Siêu Nhân bùi ngùi: "Bọn có tiền thì bất hiếu với cha mẹ, còn hạng cùng khổ như mình, muốn hiếu thảo với cha mẹ thì lại không làm được!" Chúng tôi thấy trong câu than ấy cả cái nghịch lý của xã hội nho học: đạo đức được giảng khắp nơi, nhưng chỉ người có của mới đủ điều kiện làm ra vẻ đạo đức, và người nghèo thì đến làm con hiếu cũng khó.

Đừng đọc cuốn sách này để chờ một cao trào. Hãy đọc như dạo qua một dãy chân dung, mỗi hồi một gương mặt, và để ý cách nhân vật xưng hô, mời mọc, đưa bạc cho nhau. Chi tiết nhỏ ấy là nơi Ngô Kính Tử đặt lưỡi dao.

Lời khuyên của nhà phê bình đời Đồng Trị vẫn đúng: đọc xong, ta sẽ gặp những nhân vật ấy quanh mình mỗi ngày. Đó là thứ hiện thực hiếm có, khiến một cuốn sách viết về nho sĩ thế kỷ mười tám vẫn đủ sức soi vào những cuộc đua danh hiệu hôm nay.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Giới Thiệu
  2. Hồi 1
  3. Hồi 2
  4. Hồi 3
  5. Hồi 4
  6. Hồi 5
  7. Hồi 6
  8. Hồi 7
  9. Hồi 8
  10. Hồi 9
  11. Hồi 10
  12. Hồi 11
  13. Hồi 12
  14. Hồi 13
  15. Hồi 14
  16. Hồi 15
  17. Hồi 16
  18. Hồi 17
  19. Hồi 18
  20. Hồi 19
  21. Hồi 20
  22. Hồi 21
  23. Hồi 22
  24. Hồi 23
  25. Hồi 24
  26. Hồi 25
  27. Hồi 26
  28. Hồi 27
  29. Hồi 28
  30. Hồi 29
  31. Hồi 30
  32. Hồi 31
  33. Hồi 32
  34. Hồi 33
  35. Hồi 34
  36. Hồi 35
  37. Hồi 36
  38. Hồi 37
  39. Hồi 38
  40. Hồi 39
  41. Hồi 40
  42. Hồi 41
  43. Hồi 42
  44. Hồi 43
  45. Hồi 44
  46. Hồi 45
  47. Hồi 46
  48. Hồi 47
  49. Hồi 48
  50. Hồi 49
  51. Hồi 50
  52. Hồi 51
  53. Hồi 52
  54. Hồi 53
  55. Hồi 54
  56. Hồi 55
  57. Phụ Lục