Người Mohican Cuối Cùng
Giới thiệu
"Người Mohican Cuối Cùng" (The Last of the Mohicans, 1826) là tác phẩm nổi tiếng nhất của nhà văn Mỹ James Fenimore Cooper. Bối cảnh là cuộc chiến tranh giữa Anh và Pháp tranh giành thuộc địa Bắc Mỹ, trên dải rừng mênh mông giữa thượng nguồn sông Hudson và các hồ lân cận, nơi những pháo đài bị đánh chiếm, san bằng rồi dựng lại.
Năm 1757, pháo đài William-Henry do Munro chỉ huy đang lâm nguy. Hai cô con gái của ông lên đường xuyên rừng đến với cha, được viên sĩ quan trẻ Duncan Heyward hộ tống và một người dẫn đường da đỏ mặt mày u tối dẫn lối. Đi cùng họ còn có David, gã ca sĩ thánh ca ăn mặc kỳ quặc mà tiếng hát nhiều phen trở thành vũ khí bất ngờ. Rừng sâu đầy hiểm nguy, và số phận của họ sẽ gắn với người thợ săn da trắng cùng hai cha con người Mohican.
Bản tiếng Việt này gọn, nhịp kể nhanh, giữ được những đoạn phục kích, rượt đuổi và cả nét hài hước lạ lùng mà Cooper cài vào giữa chiến trận.
Lời tựa
Tên sách đã là một lời ai điếu. James Fenimore Cooper viết "Người Mohican Cuối Cùng" khi những cánh rừng Bắc Mỹ và những bộ tộc sống trong đó đang lùi dần trước bước chân người da trắng, và dưới lớp truyện phiêu lưu rượt đuổi, cuốn sách là một cái nhìn ngoái lại về một thế giới sắp mất.
Cooper không vẽ một bức tranh đơn giản về người tốt kẻ xấu. Trong cuộc chiến giữa Anh và Pháp, các bộ tộc da đỏ bị kéo vào như những quân cờ, thù hận được nuôi bằng lợi ích của người khác. Giữa khói súng ấy, ông đặt một nhân vật trông thật lạc lõng, gã ca sĩ thánh ca chẳng biết cầm súng, để nói lên điều mà cả chiến trường đã quên. Khi phải ở lại thế chỗ người khác trong vòng vây, anh chỉ dặn: "Nếu tôi chết, hãy tha thứ cho những kẻ giết tôi, tôi yêu cầu các vị đấy." Câu nói vừa ngây ngô vừa cao thượng, như một tiếng hát lạc giọng giữa rừng thù hận.
Sợi chỉ đỏ cần theo khi đọc là tình bạn giữa người thợ săn da trắng và hai cha con Mohican. Đó là trục cảm xúc của truyện, một tình thân vượt qua màu da mà Cooper trân trọng hơn mọi chiến công.
Gần hai trăm năm sau, nhiều cách nhìn của tác giả về người bản địa đã bị đặt lại câu hỏi. Nhưng nỗi buồn của cuốn sách vẫn chân thật: có những dân tộc, những cánh rừng, những cách sống đã biến mất, và văn chương đôi khi là nơi duy nhất còn giữ được tên của họ.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026