Oliver Twist
Giới thiệu
Một đứa trẻ chào đời trong Trại tế bần; người mẹ không ai biết tên chỉ kịp nhìn con một lần rồi nhắm mắt. Đứa bé được viên thanh tra Bumble đặt cho cái tên Oliver Twist theo thứ tự bảng chữ cái, rồi bị gửi đến nhà bà Mann – người nhận tiền nuôi trẻ mồ côi nhưng nhốt chúng vào hầm than mỗi khi chúng dám kêu đói.
Oliver Twist (Oliver Twist) là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Charles Dickens, nhà văn hiện thực lớn của nước Anh thế kỷ XIX. Từ trại tế bần, cậu bé xanh xao, gầy gò mà cương trực lưu lạc đến London và rơi vào tay lão Fagin cùng băng trộm cắp của lão, với những gương mặt như Guillaume Sikes hung bạo hay cô Nancy giằng xé giữa sợ hãi và lương tâm.
Bản lưu hành ở đây khá gọn, có vẻ là một bản kể lại rút ngắn, phù hợp với bạn đọc trẻ, nhưng vẫn giữ được những cảnh nổi tiếng và tinh thần châm biếm sắc lạnh của Dickens đối với bộ máy từ thiện giả nhân giả nghĩa và một xã hội lẫn lộn người vô tội với kẻ tội phạm.
Lời tựa
Dickens viết "Oliver Twist" để hỏi một câu mà thời của ông ít ai muốn nghe: nếu một đứa trẻ lớn lên giữa đói rét, đòn roi và trộm cắp, thì lỗi ở đâu khi nó hư hỏng? Và nếu nó vẫn không hư hỏng, thì điều gì đã giữ nó lại? Cả cuốn tiểu thuyết là cuộc thử nghiệm với câu hỏi thứ hai.
Oliver không được trao cho bất kỳ vũ khí nào để chống lại thế giới, ngoài một trực giác về cái đẹp và cái tử tế mà không ai dạy cậu. Dickens cho thấy điều ấy trong một cảnh nhỏ, khi cậu bé đang dưỡng bệnh và nhìn mãi bức chân dung trên tường. Được hỏi có thích tranh không, cậu đáp: "Cháu không biết, cháu hầu như chưa bao giờ thấy chúng. Nhưng gương mặt của bà này có vẻ thật hiền dịu." Một đứa trẻ chưa từng được thấy tranh mà vẫn nhận ra sự hiền dịu, đó là lời bênh vực lặng lẽ của tác giả cho bản chất con người, trước một xã hội chỉ coi trẻ nghèo là gánh nặng phải chi tiền.
Bản kể lại này gọn và dễ theo, nên rất hợp để đọc cùng con em. Người lớn đọc lại có thể chú ý thêm đến những chi tiết tưởng ngẫu nhiên, những gương mặt, những cái tên, vì Dickens chưa bao giờ đặt chúng vào truyện một cách vô cớ.
Gần hai thế kỷ sau, những trại tế bần như trong sách đã không còn, nhưng câu hỏi về trách nhiệm của xã hội với những đứa trẻ không ai che chở thì vẫn còn đó. Oliver Twist vẫn được đọc vì cậu nhắc người lớn rằng lòng tốt của một đứa trẻ là thứ cần được bảo vệ, không phải thứ để thử thách.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026