Trái Tim Không Cần Lý Lẽ
Giới thiệu
Trái Tim Không Cần Lý Lẽ là bản tiếng Việt của Martin Rivas, tiểu thuyết năm 1862 của Alberto Blest Gana, nhà văn được xem là người đặt nền cho tiểu thuyết hiện thực Chi-lê. Phần giới thiệu đầu sách kể về cuộc đời ông: sinh năm 1830 ở Santiago, theo học trường quân sự, sống ở Pháp mấy năm, rồi làm nhà ngoại giao tại Mỹ, Anh, Pháp cho tới khi về hưu.
Câu chuyện đưa người đọc về Santiago giữa thế kỷ XIX. Martin Rivas là một chàng trai nghèo từ tỉnh lên thủ đô học, sống nhờ trong gia đình một nhà tư sản giàu có. Ở đó anh đem lòng yêu Leonor, cô con gái được cưng chiều, kiêu hãnh và lạnh lùng, trong khi địa vị của anh thấp hơn hẳn những kẻ đang theo đuổi nàng. Quanh họ là một thế giới đầy những toan tính: cậu ấm Agustin, gã Amador sẵn sàng bày trò để moi tiền, ngài Fidel Elias và các cuộc hôn nhân được sắp xếp như hợp đồng.
Với sáu mươi tư chương, tác phẩm là một truyện tình, đồng thời là một ghi chép phong tục sắc sảo về giới thượng lưu Chi-lê, về khoảng cách giữa lòng kiêu hãnh của dòng dõi và phẩm giá của một con người tự lập.
Lời tựa
Blest Gana viết một chuyện tình, nhưng điều ông thật sự quan sát là cách một xã hội định giá con người. Trong những phòng khách ở Santiago, tình yêu bao giờ cũng phải đi qua sổ sách: của hồi môn, tiếng tăm dòng họ, món nợ chưa trả. Lòng tự trọng của một chàng trai nghèo vì thế mang sức nặng của một lời phản biện.
Cái duyên của "Trái Tim Không Cần Lý Lẽ" nằm ở người kể không chịu đứng ngoài. Ông bình phẩm, ông tạt ngang để trò chuyện với bạn đọc, ông tả lễ hội tháng Chín như một nhà phong tục học rồi tự nhận thôi không kể tiếp kẻo người ta mệt. Ngay trong đoạn ấy, ông gói cả thời đại vào một câu: "Những phong tục cổ truyền và kiểu cách tân thời va vào nhau trên mỗi bước chân, song vào cái ngày long trọng như thế thì mọi người sống trong tinh thần hoà thuận, chịu dựng lẫn nhau và cùng hát quốc ca vì vinh quang của tổ quốc và tự do." Cái xã hội đang giằng co giữa cũ và mới ấy cũng là nơi mỗi mối tình buộc phải chọn phe.
Người đọc hôm nay nên kiên nhẫn với nhịp văn thế kỷ XIX, với những màn đối đáp dài như đấu kiếm bằng lời. Ở đó, một câu giễu cợt của cô tiểu thư nhiều khi nói được nhiều hơn mười trang tâm sự.
Hơn một thế kỷ rưỡi đã qua, khoảng cách giữa người có của và người chỉ có chính mình vẫn chưa hề mất đi. Cuốn tiểu thuyết giữ lại hình ảnh một người trẻ đòi được nhìn nhận bằng nhân cách thay vì gia thế, và cho thấy văn chương Mỹ Latinh đã biết nhìn xã hội của mình tỉnh táo từ rất sớm.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Chương 1
- Chương 2
- Chương 3
- Chương 4
- Chương 5
- Chương 6
- Chương 7
- Chương 8
- Chương 9
- Chương 10
- Chương 11
- Chương 12
- Chương 13
- Chương 14
- Chương 15
- Chương 16
- Chương 17
- Chương 18
- Chương 19
- Chương 20
- Chương 21
- Chương 22
- Chương 23
- Chương 24
- Chương 25
- Chương 26
- Chương 27
- Chương 28
- Chương 29
- Chương 30
- Chương 31
- Chương 32
- Chương 33
- Chương 34
- Chương 35
- Chương 36
- Chương 37
- Chương 38
- Chương 39
- Chương 40
- Chương 41
- Chương 42
- Chương 43
- Chương 44
- Chương 45
- Chương 46
- Chương 47
- Chương 48
- Chương 49
- Chương 50
- Chương 51
- Chương 52
- Chương 53
- Chương 54
- Chương 55
- Chương 56
- Chương 57
- Chương 58
- Chương 59
- Chương 60
- Chương 61
- Chương 62
- Chương 63
- Chương 64