Cô Gái Thứ Ba
Giới thiệu
"Cô Gái Thứ Ba" (Third Girl) là một tiểu thuyết Hercule Poirot thuộc giai đoạn muộn của Agatha Christie, ra đời giữa thập niên 1960. Bản tiếng Việt do Trác Hiệu và Nguyễn Ninh dịch, qua bản tiếng Pháp La Troisième Fille.
Mở đầu, Poirot đang mãn nguyện bên tách sô-cô-la và lát bánh mì nướng; ông vừa viết xong một chuyên luận về các bậc thầy tiểu thuyết trinh thám, trong đó dám phê phán cả Edgar Allan Poe. Sự bình yên ấy bị phá vỡ bởi một cô gái trẻ tìm đến, ngập ngừng nói rằng có lẽ mình đã phạm tội giết người, rồi bỏ đi trước khi kể rõ. Cùng người bạn cũ là nhà văn Ariadne Oliver, Poirot lần theo dấu Norma Restarick, một cô gái sống chung căn hộ ở London với hai thiếu nữ khác, theo kiểu "cô gái thứ ba" thuê chung phòng của thời ấy.
Cuốn sách mang hơi thở London thập niên 60: thanh niên tóc dài, căn hộ thuê chung, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái. Poirot ở đây già hơn, chậm hơn, và phải tìm cách hiểu một thế hệ ông thấy hoàn toàn xa lạ.
Lời tựa
Ít có cuốn nào của Christie để Poirot tự soi mình rõ như "Cô Gái Thứ Ba". Một thám tử nổi danh, đã ngồi viết sách về nghệ thuật trinh thám, bỗng bị chính thân chủ chê là quá già. Cú chạm tự ái ấy là động cơ ngầm của cả cuốn sách: Poirot phải chứng minh rằng phương pháp của mình chưa lỗi thời.
Christie trêu nhân vật của bà khá tinh nghịch ở những trang đầu. Ông lão người Bỉ hài lòng với dạ dày, với tâm trí, và với cả lá gan văn chương của mình: "Ông dám mạnh miệng phê phán một cách gay gắt Edgar Allan Poe." Câu văn có ý cười, nhưng cái cười ấy báo trước một điều nghiêm túc: bà sắp để Poirot bước vào một vụ việc mà mọi lý thuyết sách vở đều chưa đủ.
Điều nên chú tâm khi đọc là những câu hỏi tưởng chừng lạc đề về gia đình, về người mẹ kế, về chuyện con gái bỏ nhà lên London sống. Bà Oliver, với trí tưởng tượng phóng túng, là đối trọng thú vị cho sự ngăn nắp của Poirot.
Đây không phải cuốn Christie hoàn hảo nhất về kỹ thuật, nhưng là một cuốn đầy cảm thông. Nó viết về sự lạc lõng giữa các thế hệ, và về một cô gái trẻ không chắc chắn về chính mình, bằng một sự dịu dàng hiếm gặp ở thể loại vốn chuộng lạnh lùng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026