Mất Tích
Giới thiệu
Mất Tích là một truyện ngắn của Agatha Christie với thám tử Hercule Poirot, được biết với nguyên tác The Disappearance of Mr. Davenheim.
Vào một chiều thứ bảy đẹp trời, ông Davehem, chủ ngân hàng có tiếng, bước ra khỏi biệt thự để gửi mấy lá thư và không bao giờ trở về. Thanh tra Jack mang câu chuyện tới bàn trà của Poirot và người bạn kể chuyện, rồi thách cược năm bảng Anh rằng ông thám tử người Bỉ không thể tìm ra Davehem, dù sống hay chết, trong vòng một tuần. Poirot nhận lời, và còn tuyên bố có thể giải quyết vụ việc mà không cần rời khỏi nhà.
Truyện gọn, gần như toàn bằng đối thoại: két sắt bị mở, một vị khách tên Lowen có quan hệ không mấy tốt đẹp với nạn nhân, một hồ nước sau vườn. Đây là trinh thám "ghế bành" đúng nghĩa, nơi lời giải đến từ việc sắp xếp lại các dữ kiện.
Lời tựa
Poirot thích nhắc tới "những tế bào xám", và trong truyện ngắn này Christie cho ông một thử thách đúng sở trường: giải một vụ án chỉ bằng việc nghe kể. "Mất Tích" vì thế giống một màn trình diễn phương pháp hơn là một cuộc điều tra.
Ngay ở đầu truyện, Poirot đã nói rõ quan niệm của mình với viên thanh tra: "Trong cuộc điều tra, mọi chi tiết đều có giá trị, một chút tàn thuốc, một mẩu bánh mì, một vết nhỏ hoặc một sợi tóc trên gối..." Nghe thì giống lời khuyên của mọi cảnh sát giỏi, nhưng Christie để những chi tiết ấy rơi vào tai người đọc cùng lúc với Poirot. Ta và ông thám tử có trong tay cùng một bản tường thuật.
Thử dừng lại trước đoạn kết và tự đặt câu hỏi Poirot đặt cho bạn mình. Truyện ngắn đến mức có thể đọc hai lần trong một buổi tối, và lần đọc thứ hai mới thấy các manh mối đã nằm sẵn ở đâu.
Christie còn viết nhiều tiểu thuyết công phu hơn, song những truyện ngắn như thế này giữ được cái thú nguyên sơ nhất của trinh thám cổ điển: cuộc đấu trí sòng phẳng giữa tác giả và người đọc.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026