Tủ Sách Việt Văn

Kiếm Bạt Kiên Giang…

Kiếm Bạt Kiên Giang… cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

Long Xuyên, năm 2007, kỷ niệm 139 năm ngày Nguyễn Trung Trực hy sinh: đó là lúc và nơi Bùi Thụy Đào Nguyên viết "Kiếm Bạt Kiên Giang…". Ông nói rõ không muốn kể lại cả cuộc đời người anh hùng, vì đã có nhiều người viết; mấy trang này chỉ chép lại buổi sáng ngày 27 tháng 10 năm 1868 ở chợ Rạch Giá, khi đồng bào khắp nơi đổ về tiễn biệt, bà con Tà Niên mang chiếu hoa đến trải đường.

Tựa bài lấy từ một câu trong bài thơ chữ Hán "Điếu Nguyễn Trung Trực" của cử nhân Huỳnh Mẫn Đạt, được dẫn kèm bản dịch của Thái Bạch. Nửa sau dành cho một người ít được biết hơn: phó tướng Lâm Quang Ky, với hai dị bản về việc ông sa vào tay giặc, và nơi ông được thờ chung với chủ tướng ở Rạch Giá ngày nay.

Bài mang giọng tưởng niệm, có những dòng tâm sự của người soạn ở cuối.

Lời tựa

Mỗi vị anh hùng thường kéo theo trong bóng mình những người mà lịch sử quên gọi tên. Bài tưởng niệm này đáng quý vì nó dừng lại đủ lâu để gọi tên một người như thế, bên cạnh tên tuổi lớn của Nguyễn Trung Trực.

Trước khi đến với Lâm Quang Ky, tác giả để thơ nói về chủ tướng. Bài điếu của Huỳnh Mẫn Đạt, qua bản dịch Thái Bạch, gói cả sự nghiệp của người dân chài vào hai câu: "Lửa bừng Nhựt Tảo rêm trời đất / Kiếm tuốt Kiên Giang rợn quỷ thần". Tựa bài "Kiếm Bạt Kiên Giang…" mượn từ đó, với dấu ba chấm như bỏ lửng một câu chưa nói hết.

Đáng để ý cách người viết trình bày hai câu chuyện khác nhau về Lâm Quang Ky mà không vội chọn một. Sự thật về những người lính vô danh thường chỉ còn lại như vậy, trong những mảnh lời kể không khớp nhau.

Bài viết không có tham vọng của một công trình sử học. Nó là một nén nhang. Và đôi khi, chính những nén nhang nhỏ như vậy giữ cho ký ức của một vùng đất khỏi nguội đi.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Kiếm Bạt Kiên Giang…