Tủ Sách Việt Văn

Sử Trung Quốc

Sử Trung Quốc cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

Sử Trung Quốc là bộ sử Nguyễn Hiến Lê viết vào những năm cuối đời. Theo lời tựa, năm 1979 ông đã định gác việc biên khảo để viết hồi ký; đến năm 1981, khi sắp xếp lại các tủ sách ở Sài Gòn và Long Xuyên, ông bắt gặp non năm chục cuốn về lịch sử, văn minh Trung Hoa, đọc lại hết, vừa đọc vừa ghi chép, và rốt cuộc thành bộ sử này, "ngoài dự định" của chính ông.

Sách đi từ buổi văn minh Trung Hoa xuất hiện ở miền trung du sông Hoàng Hà, qua các đời Ân, Chu, Tần, Hán, thời Ngũ Hồ khi đạo Phật bén rễ sâu trong dân chúng, đời Minh với lệ triều cống tốn kém, cho tới cuộc Bắc phạt của Quốc dân đảng và những biến động đầu thế kỷ hai mươi. Ngoài việc vua quan, tác giả dành nhiều trang cho kinh tế, tôn giáo và tổ chức xã hội, chẳng hạn giải thích vì sao thời loạn, chùa chiền lại thành nơi thương nhân gởi tiền, gởi hàng.

Giọng văn là giọng quen thuộc của Nguyễn Hiến Lê: sáng, gọn, ưa so sánh, thỉnh thoảng dừng lại để nêu một nhận xét riêng. Đây là sách khảo cứu tổng quát, hợp với người muốn có một cái khung vững để đặt những gì mình từng đọc về Trung Hoa vào đúng chỗ.

Lời tựa

Bộ sử này được viết bởi một người biết rõ giới hạn của mình, và chính sự biết giới hạn ấy làm nên tính sáng sủa của nó. Nguyễn Hiến Lê không tự nhận là sử gia; ông đọc sử Trung Hoa như một người Việt muốn hiểu người láng giềng lớn, và theo đuổi một câu hỏi: điều gì giúp một nền văn minh tồn tại lâu đến thế.

Ngay trong lời tựa, ông đã nói thẳng về phạm vi công việc của mình: "Bốn năm chục cuốn tôi được đọc, chỉ như một bụi cây trong một khu rừng rộng, có thấm gì đâu, cho nên tôi phải hạn chế sự tìm hiểu của tôi." Câu ấy không phải lời khiêm tốn xã giao. Nó giải thích cách "Sử Trung Quốc" được dựng lên: không sa vào niên biểu, không kể hết mọi triều vua, mà lần theo vài mạch lớn như ruộng đất, tín ngưỡng, quan hệ với lân bang, để người đọc thấy được cái xương sống của lịch sử.

Người đọc nên chậm lại ở những chỗ tác giả đặt hai việc cạnh nhau: đạo Phật thời Ngũ Hồ bên cạnh Ki Tô giáo ở La Mã, lệ triều cống đời Minh bên cạnh khoản "thuế" nhà Tống nộp cho Kim, Liêu. Những so sánh ấy nhiều khi gợi nghĩ hơn cả một chương phân tích.

Từ ngày sách được viết, giới nghiên cứu đã có thêm nhiều tư liệu mới, nhưng cuốn sách vẫn giữ được một thứ không cũ đi: thái độ của người đọc sử bình tĩnh, không thần phục cũng không thù ghét, ngồi giữa tủ sách ở Long Xuyên mà nhìn về phương Bắc bằng con mắt muốn hiểu.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Tựa
  2. Phần 1 - Chương I
  3. Chương II
  4. Chương III
  5. Chương IV
  6. Chương V
  7. Chương VI
  8. Phần II
  9. Chương I
  10. Chương II
  11. Chương III
  12. Chương III
  13. Chương IV
  14. Chương V
  15. Chương V
  16. Chương V
  17. Chương V
  18. Chương V
  19. Chương VI
  20. Chương VI
  21. Chương VI
  22. Chương VI
  23. Chương VII
  24. Chương VII
  25. Chương VII
  26. Chương VII
  27. Chương VII
  28. Chương VII
  29. Chương VII
  30. Chương 8
  31. Chương 8
  32. Chương 8
  33. Chương 8
  34. Chương 8
  35. Chương 8
  36. Chương 8
  37. Chương 8
  38. Chương 8
  39. Chương 8
  40. Phần IV
  41. Chương 1
  42. Chương 1
  43. Chương 1
  44. Chương 1
  45. Chương 1
  46. Chương 2
  47. Chương 2
  48. Chương 2
  49. Chương 2
  50. Chương 2
  51. Chương 2
  52. Chương 2
  53. Chương 3
  54. Chương 3
  55. Chương Kết
  56. Phụ Lục